FreeDom / Formacja HiQ
The Elements / FREE UKRAINA / FREE IMPROVISATION to unikalny koncert plenerowy muzyki intuitywnej który odbył się w Krakowie w dniu 25.05.2025 u podnóża Wawelu, w rocznicę pełnoskalowej napaści Rosji na Ukrainę. Performance z użyciem czytnika fal mózgowych EEG, działania hybrydowego łączącego muzykę improwizowaną z działaniami performera i muzyków Formacji HiQ, z wykorzystaniem muzyki elektronicznej i generatywnej oraz stalowej rzeźby z serii Żywioły / The Elements Alka Janickiego jako instrumentu perkusyjnego z elementami mappingu, powstał we współpracy z ukraińskimi artystami mieszkającymi w Krakowie i we Lwowie oraz muzykami z Polski, Japonii i USA. Koncert rozpoczeła poruszająca rejestracja głosu młodej pieśniarki z Kijowa Diany Oganesyan, której śpiew podczas spaceru opustoszałymi ulicami Kijowa, dialoguje z dźwiękiem syreny alarmu przeciwlotniczego. Koncert był kontynuacją corocznej akcji artystycznych zapoczątkowanych w teatrze KTO przez Alka Janickiego performance’em pt. Black Satorii, które rozpoczęło serię wydarzeń kontynuowanych w Crikotece (2023) a potem pod Wawelem, które
odbywają się w kolejne rocznice rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Koncert The Elements / FREE UKRAINA / FREE IMPROVISATION, w ramach Polskiej Prezydencji w UE i przy wsparciu Instytutu Adama Mieckiewicza, miał swą kontynuację na Międzynarodowym Festiwalu Architektury i Sztuki „WIEŻA” we Lwowie i w Zamku Świrz / UA.
Festiwal „WIEŻA”, odbywający się we Lwowie, łączy architekturę, urbanistykę i sztukę z dialogiem społecznym i kulturowym. Od 2023 roku kuratorem części międzynarodowej w Zamku Świrz jest Alek Janicki. To coroczne wydarzenie, kontynuowane mimo wojny, gromadzi architektów, projektantów, urbanistów i artystów z Ukrainy i z zagranicy, stając się jednym z najważniejszych forów wymiany myśli i idei w regionie. Festiwal koncentruje się na popularyzacji współczesnej architektury i designu, edukacji i warsztatach dla specjalistów i studentów oraz wspieraniu międzynarodowej współpracy twórczej. Organizatorem jest Lwowskie Stowarzyszenie Architektów przy wsparciu Narodowego Związku Architektów Ukrainy. Od roku 2022 Festiwal jest współtworzony przez Fundację AYA Found w ramach programu Kultura Futura ŚWIT i Kultura Futura e-POLIS. Część wydarzeń odbywa się w historycznym Domu Architekta we Lwowie w Wierzy Prochowej – siedzibie NASAU oraz w Zamku w Świrz – miejscach, które stają się sceną refleksji nad przeszłością, teraźniejszością i przyszłością Ukrainy. W grudniu 2025 roku, koncert The Elements / FREE UKRAINA / FREE IMPROVISATION, w formie hybrydowej, stał się motywem przewodnim plenerowej akcji na terenie Wesołej w ramach Biennale Sztuki i Technologii Przyszłości Kultura Futura e-POLIS.
Formacja HiQ w składzie:
intro: Diana Oganesyan – głos z Kijowa (UA), Jorgos Skolias – głos, Ayako Kanda (JP) – głos, Antoni „Ziut” Gralak – trąbka, Frank Parker Jr. (USA) – perkusja, Przemo Borowiecki – perkusja, Michał Dymny – gitara elektryczna, Andriej Saheva (UA) – skrzypce, elektronika, Marianna Janicka – skrzypce elektryczne, śpiew, Marek Pospieszalski – saksofon, Kuba Sojka – perkusja, Antoni Skolias – perkusje, Franciszek Araszkiewicz – elektronika, czytnik fal mózgowych EEG, Alek Janicki – autor koncepcji artystycznej, performer, muzyka generatywna, czytnik fal mózgowych EEG, autor wideo mappingu i projekcji wielkoformatowych na ekranach led.
Scenografia: Maja Gralak, światło, projekcje: Alek Janicki
Produkcja dźwięku immersyjnego: Rafał Drewniany (Immersive Sound) / SAV – Studio ART V / mastering: Antoni Ziut Gralak.
Produkcja AYA Found / SAV 2025
„Wortalem do świata technologii staje się stalowy obelisk „Żywioły” Alka Janickiego który wyłonił się w trakcie performance na Wesołej. Lecz na tym koniec obiektowych ingerencji. „The Elements”stanowi pretekst do immersyjnych doświadczeń AR, VR i AI. To portal łączący to co fizyczne z tym co zapośredniczone. Autorem pierwszej pracy w ramach Parku Rzeźb Niewidzialnych pt. „Projekt VR – Ukraina” jest Marcin Korbus. „Wojna na Ukrainie oraz inne konflikty zbrojne wpływają na naszą rzeczywistość i kształtują sposób, w jaki postrzegamy świat. Istotne jest również to, w jaki sposób dowiadujemy się o tych wydarzeniach oraz w jaki sposób doświadczamy ich konsekwencji. Mój projekt to interdyscyplinarne przedsięwzięcie łączące sztukę, dokument i nowoczesne technologie wirtualnej rzeczywistości w celu wywołania refleksji nad współczesnym obrazem wojny oraz jej konsekwencjami, a także poszerzenie debaty na temat roli nowych technologii w dokumentowaniu rzeczywistości i kreowaniu pamięci historycznej. Zeskanowany zapis zniszczeń staje się świadectwem ludzkich przeżyć i historii, pozwalając lepiej zrozumieć wpływ wojny na otoczenie i świadomość społeczną.” pisze autor.
Fragment tekstu Wiktorii Kozioł „Oda do rozmyślnego zaniechania, czyli Park Rzeźb Niewidzialnych”
W marcu 2022 roku wojska rosyjskie zajęły wieś Yahidne. Części mieszkańcow udało się uciec, jednak pozostałych Rosjanie siłą zgromadzili w piwnicy pod szkołą podstawową. Na powierzchni 200 metrów kwadratowych przetrzymywali w ciemności ponad 360 osob, w tym kilkadziesiąt dzieci. Dziesięć osob zmarło w wyniku uduszenia i postępujących chorób. Trwało to 28 dni, aż do czasu wycofania się wojsk rosyjskich na początku kwietnia.
„A gdyby tak porzucić stare przyzwyczajenia biurokratycznej awangardy? Puścić wodze niepohamowanej fantazji? Gdyby Wesoła mogła stać się mapą miasta przyszłości? Co takiego powinno mieć urbanistyczne założenie 2.0, by nie stało się marketingowym frazesem jak wszystko z „2.0” w nazwie?
9 hektarów nowej, tylko częściowo okiełznanej, żywej dzikości natury: cyrkularne ogrody samoregenerujące się, krzaczory retencyjne nasiąkające jak gąbki, oazy chłodu zamiast trawniczków przyciętych równo od sztancy. Miejsce dla różnorodnych istot, adaptacja istniejących budynków bez burzenia i stawiania betonu i stali. Gdyby myśleć dalej, z większym rozmachem, projektować przez przemyślane zaniechanie? Wbrew pozorom, to zadanie arcytrudne…”
„Niech krążą zasoby, niech lokalne zmyślnie łączy się z globalnym, niech nowa dzielnica kultury zaistnieje nie tylko na papierze! Czas działać! Wesoła wymaga nie tyle jednej apteki designu, co całego szpitala kreatywnych i inteligentnych ciał. Aby wprawić w ruch myślenie o niej jako przestrzeni rozsądnie i nieutopijnie futurystycznej, tworzymy Park Rzeźby Niewidzialnych. Konkurs na rzeźby niemożliwe, niewiarygodne, fantastyczne, hipotetyczne, ale i niewykluczone! Projektowi PARK RZEŹB NIEWIDZIALNYCH towarzyszy inauguracja projektu „Zielona Wesoła”. To międzynarodowy konkurs na innowacyjne założenie parkowe w sercu miasta, w duchu Nowego Europejskiego Bauhausu, (Nowej Młodej Polski?) skierowany do studentów i młodych projektantów, twórców interdyscyplinarnych, kreatorów przyszłości.”
fragment tekstu Wiktorii Kozioł Oda do rozmyślnego zaniechania, czyli Park Rzeźb Niewidzialnych
Organizator:
AYA Found, SAV, Interdyscyplinarne Biennale Sztuki i Technologii Przyszłości Kultura Futura e-POLIS,
Współpraca:
Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja (z powstającym innowacyjnym kierunkiem EcoDesign na czele, łączącym różne kompetencję
środowiska akademickiego i naukowego Krakowa); Stowarzyszenie Architektów Polskich SARP, oddział Kraków; ASP – Wydział Architektury
Wnętrz; JCI / Jagiellońskie Centrum Innowacji, Zarząd Zieleni Miejskiej (który w br. zainicjował współpracę z UR), mieszkańcy Krakowa –
społeczność lokalna, Skład Solny, oraz ARMK i KBF.
Patronat medialny:
Architektura & Biznes
strona www.kulturafutura.pl
