Aleksander Janicki


Absolwent Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, wykładowca na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w katedrze scenografii (przedmiot: Scenografia a nowe media). Założyciel i prezes fundacji AYA Found wspierającej sztukę nowoczesną. Pomysłodawca i właściciel Galerii i! oraz Apteka Janicki Gallery w Krakowie prezentujących, poza pracami autora, krakowskich, również młodych, artystów oraz twórców z zagranicy np. z Japonii. Galerie współpracują z największymi krakowskimi festiwalami np. Patchlab, Miesiąc Fotografii w Krakowie, Krakers, Audio ART. Założyciel i członek redakcji niezależnego interdyscyplinarnego periodyku antropologicznego „Gadający Pies” i Stowarzyszenia Teatralnego Badów. Założyciel i członek Big Da(t)da Collective oraz Formacji HiQ realizującej projekty audiowizualne w oparciu o muzykę intuitywną. Twórca interdyscyplinarny wykorzystujący w swojej artystycznej strategii różnego rodzaju środki wyrazu – od grafiki, wideo, obrazy generatywne, przez instalacje z wykorzystaniem interaktywnych projekcji wielkoformatowych po mapping, łącząc tradycyjne formy ekspresji z innowacyjnymi rozwiązaniami z dziedziny nowych mediów.

PROJEKTOWANIE GRAFICZNE

Autor wielu logotypów marek, instytucji publicznych, muzeów, organizacji, firm. Od lat jego znaki graficzne, unikalne formy identyfikacji, towarzyszą takim organizacjom jak na przykład: Fundacja Pro Publico Bono, Business in Małopolska, Krakowski Park Technologiczny, Digital Dragons, Multilab czy Narodowe Centrum Nauki. Kompleksowy charakter projektowanych znaków graficznych to w wypadku Janickiego, nie tylko ich konkretna forma opisana precyzyjnie w tzw. „księdze znaku” ale też strategia oddziaływania plastycznego precyzyjnie zaprojektowanych elementów szaty graficznej, budującej spójny obraz marki, wsparty niestandardowymi rozwiązaniami wykorzystującymi nowe media.

MULTIMEDIA I NOWE TECHNOLOGIE

Lider w wykorzystaniu nowych technologii w tym: streaming, monitoring wizyjny, VR, augmented reality, struktury: bazodanowe, generatywne, beacony, generatory kodów QR, rejestratory fal mózgowych EEG.

Uczestnik międzynarodowego projektu Kultura Futura 2020-22 we współpracy z krakowskimi uczelniami, Polską Akademią Nauk oraz OEES – Open Eyes Summit i organizacjami pozarządowymi.

Wybrane prace z zakresu nowych technologii prezentowane w ostatnich latach /wybór/:

Powrót Odyssa – karaoke w ramach Ok.! Wyspiański w Muzeum Narodowym w Krakowie i Bunkrze Sztuki (2008); Plaża (side specific) w Pawilonie Wyspiańskiego, Kraków (2009); Pole widzenia 2 – Festiwal Animacji i Nowych Mediów w CSW, Toruń (2009); Origami w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, Kraków (2009); Aura w ramach wystawy Ukryta Dekada 1995-2005 w Bunkrze Sztuki, Kraków (2009/10); Black Garden, WRO – Pioneering Values (2012); Tokaido – droga wschodniego morza – Muzeum Manggha w Krakowie (2014).

MULTIMEDIALNE INSTALACJE

Twórca multisensorycznych instalacji. Stosuje w działaniu praktykę indeterministycznych form tworzenia artystycznych konstruktów zwłaszcza na styku obrazu i dźwięku i technologii, często o charakterze konceptualnym (video twórczość związana z Formacją HiQ i Big Da(t)da Collective).

Jego multimedialne instalacje (Inter i semi-aktywnych) prezentowane były w przestrzeni publicznej w Polsce i za granicą (Projekcje – Siedzący, Non Stop, Gimnastyk, Przyst@nek/Tram Stop/ Bus Stop, Identity, Black Garden), zarówno niezależnie, jak i podczas festiwali w tym między innymi podczas Międzynarodowego Festiwalu Sztuka Ulicy w Warszawie oraz podczas kilku edycji Biennale Sztuki Mediów WRO. Black Garden – multimedialna instalacja wykorzystująca interaktywną strukturę generatywną i multisensoryczną – prezentowana była także w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, PachLab Festiwal 2015 w Krakowie w Pawilonie Wyspiańskiego oraz na wystawie Wschód/Zachód/Nieskończoność w Treasure Gallery przy świątyni Zōjōji w Tokio w 2019/2020 roku. W ramach Cracow Gallery Weekend I KRAKERS 2018 odbył się performance audiowizualny Formacji HiQ FlashBlack w Galerii i! oraz w Hevre z projekcją 360 stopni (stanowiącą partyturę dla muzyków).

Wśród multimedialnych instalacji jego autorstwa, które były lub są prezentowane w przestrzeni publicznej można wymienić: Origami przy Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, Przyst@nek i Upadły fortepian na krakowskich plantach, Chopin Sat na placu Nowaka Jeziorańskiego w Krakowie (planowana jest również prezentacja w Pekinie), Haiku eksponowane przy Bibliotece Wojewódzkiej na ul. Rajskiej, Ślad na bulwarach nad Wisłą pod Wawelem w hołdzie dla Czesława Miłosza czy Drzewo Innowacji w Krakowskim Parku Technologicznym.

Zajmuje się też realizacją filmów i video, często będących elementem scenografii np. Przygody Pędrka Wyrzutka wg. S. Themersona w reżyserii Piotra Bikonta, a także autorem filmów eksperymentalnych z pogranicza wideo i instalacji, między innymi na Festiwal Nowe Horyzonty we Wrocławiu – Has-nieosiągalne (2010), jak i filmów promocyjno-edukacyjnych np. Manggha (2011), którego premiera miała miejsce w Paryżu. Artysta jest w trakcie realizacji pionierskiego projektu meta-filmu internetowego opartego na strukturze filmu Dziga Wiertowa Człowiek z Kamerą z roku 1929 we współpracy z Cyfronetem.

MULTIMEDIALNE WYSTAWY

Autor wystawy TRANSmisje z 1999 roku, która była pierwszą wystawą symultaniczną wykorzystującą streaming – transmisję online (ekspozycja w trzech miejscach ekspozycyjnych jednocześnie: w CSiTJ Manggha, Starmach Gallery i Galerii Zderzak).

Na zaproszenie Krystyny Zachwatowicz i Andrzeja Wajdy zaprojektował multimedialną wystawę dotyczącą historii PRL – SocLand w Nowej Hucie (2001) oraz autorską wystawę z okazji wizyty Cesarza Japonii w Krakowie – Hiroshige multimedialnie w CSiTJ Manggha (2002).

Realizator licznych wystaw indywidualnych między innymi: America. Utopia achieved. /Kraków Art. Hous, HIQ VR SCORE 360, PustoStan w Galerii i!, Machina czasu, performance audio-wizualny OUTFLOW w ramach Wodnej Masy Krytycznej oraz Horyzont Zdarzeń w ramach Krakers – Cracow Gallery Weekend. Wystawiał swoje prace wykorzystujące technologie mobilne na wystawie Ojczyzna w sztuce w Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie i będzie, planowany jest jego udział w wystawie artystów generacji lat 50-60-tych w MOCAK.

Inicjator akcji społeczno-artystycznej podczas pandemii koronawirusa – Isolation-confrontation, której elementem jest kampania #dziękujęmy. Celem projektu „Isolation-confrontation” jest stworzenie kroniki naszych czasów utkanej z mini-narracji dotyczących pandemii i stanu izolacji. Na stronie aptekagallery.com gromadzone są dzieła sztuki zarówno autorstwa twórców międzynarodowych (np. Sōichi Noguchi), jak i krakowskich artystów. Dzieła są prezentowane cyklicznie w Apteka Janicki Gallery oraz stworzą galerię wirtualną. Elementem projektu jest rozpoczęta już w kwietniu akcja #dziękujemy, która ma na celu stworzenie poprzez publiczną zbiórkę materiałów fotograficznych i wideo panoramy cichych bohaterów czasu pandemii. Dzięki wsparciu i współpracy Teatru Starego i Teatru KTO na ulicach Krakowa pojawił się mobilny ekran z podziękowaniem dla pracowników ochrony zdrowia.

PROJEKCJE WIELKOFORMATOWE

Prekursor łączenia rzeźby z projekcją w formie mapowania (pierwszy mapping). Jako jeden z pierwszych w Polsce tworzył przestrzenie wielkoformatowych projekcji o charakterze immersyjnym (elektroniczna sztuka interaktywna z wykorzystaniem projekcji wielkoformatowych). Dzieła Siedzący (Galeria Zderzak) i Visitor były pierwszymi realizacjami w technologii mappingu w Polsce. Jego semi-aktywna instalacja Echo wykorzystująca czujniki ruchu, wideo i dźwięk z użyciem kierunkowych emiterów dźwięku typu Sound Shower prezentowana była, jako innowacja, w Nagoi przez cały okres trwania Expo Aichi 2005 Japan. Był autorek największego spektaklu z wykorzystaniem mappingu z okazji 125-lecia Teatru im. J. Słowackiego pt. Teatr nasz widzę ogromny na 3 fasadach teatru jednocześnie.

ARCHITEKTURA I SCENOGRAFIA

Innowator rozwiązań w dziedzinie architektury, scenografii i projektowania graficznego. W swojej strategii twórczej od lat łączy sztukę klasyczną i najnowsze technologie zarówno w realizacjach scenograficznych przestrzeni publicznej, spektakli teatralnych, telewizji, aranżacji wystaw czy architekturze.

Zrealizował projekty scenograficzne w Piwnicy Pod Baranami, współpracuje/współpracował z Teatrem Powszechnym w Warszawie, im. J. Słowackiego, KTO, STU, Bagatela w Krakowie, Teatrem Nowy w Łodzi, Teatrem W. Siemaszkowej w Rzeszowie, Groteska w Krakowie, Arlekin w Łodzi. Stworzył scenografię we wszystkich spektaklach Stowarzyszenia Teatralnego Badów, którego jest współzałożycielem. Aranżował przestrzeń wystawienniczą w tym ekspozycyjną podczas wystaw: Hiroshige multimedialnie – CSiTJ Manggha (2002), Identity (2005/06) i Ukryta Dekada (2009/10) – Bunkier Sztuki w Krakowie Wreszcie Nova! – Sukiennice Muzeum Narodowe w Krakowie (2007).

Scenograf i reżyser spektakli plenerowych z użyciem technologii mappingu oraz projekcji wielkoformatowych, w tym 3D i interaktywnych. Dla Województwa Małopolskiego zrealizował cykl imprez w ramach wspierania idei przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Autor multimedialnych spektakli plenerowych (reżyseria, scenografia, multimedia) z okazji otwarcia Małopolskiego Ogrodu Sztuk w Krakowie (2012) i zakończenia Międzynarodowego Festiwalu Baletowego Scena otwarta w Tarnowie (2012).

Realizator multimedialnych akcji i działań parateatralnych w Polsce i zagranicą np. Visitor z serii Re-Produkcje, prezentowany niezależnie w przestrzeni publicznej, między innymi w Muenster, Kassel, Wenecji, na Art Forum w Berlinie, Krakowie, Warszawie, Frankfurcie nad Menem, St. Petersburgu, w Norymberdze w trakcie Blaue Nacht, Madrycie (we współpracy z galerią Zderzak, Fundacją im. S. Batorego, CSW Zamek Ujazdowski).

Autor koncepcji i projektów w Muzeum M. Kopernika w Toruniu, dwóch przestrzenni multimedialnych na trasie turystycznej w Kopalni Soli Wieliczka i Muzeum Żup Krakowskich, Muzeum Narodowe w Krakowie – Pawilon J. Czapskiego, multimedialna wystawa stała (Pawilon uhonorowany nagrodą Sybilli), Pawilon S. Wyspiańskiego w Krakowie. W roku 2017 zaprojektował wraz z zespołem projekt multimedialnego centrum sztuki i nowej siedziby teatru KTO na krakowskim Podgórzu w ramach rewitalizacji kina Wrzos.

Współtwórca we współpracy z Krzysztofem Ingardenem koncepcji i projektu multimedialnego Pawilonu Polskiego na Expo 2005 w Japonii, jak również twórca interaktywnej instalacji typu site specific prezentowanej przez cały okres trwania Expo. Pomysłodawca przestrzeni DOJO Stara Wieś – Centrum Japońskich Sztuk Walki w Górach Świętokrzyskich, pierwszego na taką skalę tego typu ośrodka w Europie.

Konsultant do spraw multimediów, doradca i twórca w dziedzinie nowych mediów przy budowie najbardziej prestiżowych inwestycji w Polsce oraz w realizowanych w nich projektach, w tym w: muzeum Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu (2007/8), Muzeum Narodowe we Wrocławiu (2010), Muzeum Narodowe w Krakowie (2012), Muzeum Miejsca w Fabryce Schindlera w Krakowie (2006), Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Krakowie MOCAK (2009), Ogród Sztuk w Krakowie (2008), Centrum Multimedialne na Zamku Królewskim na Wawelu, studio multimedialne MultiLab dla Krakowskiego Parku Technologicznego.

DIALOG Z MUZYKĄ

Założyciel formacji HiQ – zespołu muzyki intuitywnej wykorzystującego jako „partyturę” przekształcany w czasie rzeczywistym obraz video. Performanse audiowizualne prezentowane były między innymi na Międzynarodowym Festiwalu Audio Art. (2011) w MOCAK’u, Muzeum Manggha, jak również za granicą między innymi w Londynie (2014) z wybitnym pianistą i improwizatorem Johnem Tilbury czy w Japonii.

Twórca obrazów z użyciem instalacji multimedialnych, projekcji wielkoformatowych do muzyki współczesnej takich kompozytorów jak np. Krzysztof Knittel, Hanna Kulenty czy Tadeusz Wielecki, prezentowanych między innymi w ramach Musica Polonica Nova (2007, 2008), a także na Festiwalach Audio Art, Warszawskiej Jesieni (2008, 2017).

Na AD LIBITUM w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie (2012) współpracował z norweską kompozytorką i wybitną wokalistką Mają Ratkje, jedną z najbardziej nowatorskich twórczyń muzyki współczesnej i eksperymentalnej w tym improwizowanej.

W ramach Live Cinema – MACRO – Museo d’Arte Contemporanea 2017 wystąpił z AV Performance | Transferring. Concert for two brains we współpracy z kompozytorem Franciszkiem Araszkiewiczem. Kompozycja audio-wizualna polegająca na muzycznym dialogu opartym na falach mózgowych była jedynym tak zaawansowanym technologiczne występem podczas tego wydarzenia. Artyści na scenie podłączeni do czytników EEG generowali obraz – wykres EEG tworzony on-line. Przetwarzany przez dwa laptopy obraz generował dźwięk – kompozycję generatywną. Performance audio-wizualny został zaprezentowany także na Patchlab 2017 z udziałem Formacji HiQ.

Utwór „Dla Piotra” w ramach Warszawskiej Jesieni 2017 – Musica electronica antiqua et nova prezentował symultaniczne wideo-projekcje i mapping. Wielkoformatowa projekcja, pozornie abstrakcyjna animacja obejmująca część sali koncertowej przenikała się z wideo na ekranie. Nowatorstwo formy opierało się na użyciu materiału wideo tzw. wernakularnego (domowego, nieprofesjonalnego) pozyskanego od współtwórców dzieła – ludzi związanych z tytułową postacią rejestrujących fragmenty sfery prywatnej. Obraz był zarazem rodzajem partytury dla muzyków – improwizatorów: Krzysztofa Knittla i Marka Chołoniewskiego.

DZIAŁALNOŚĆ ZA GRANICĄ

Współtwórca międzynarodowych prezentacji sztuki polskiej: Young Art from Kraków – Museum Junge Kunst (Frankfurt Am Oder 2000), Visual art – simple life – video and media art from Poland (Oldenburg 2000), Dni Polski w Austrii (Wiedeń 2003), Blaue Nacht w Niemczech (Norymberga 2004), Nowa Polska (Une saison Polonaise en France 2004), Expo (Japonia 2005), Odyssey Media Art And Performance Festival, (Bałakława, Ukrainia 2006), Biennale Sztuki Mediów WRO, Pachlab / digital art. festiwal, Audio Art., Ad Libitum, Warszawska Jesień, Net ART. I wiele innych.

JAPONIA

Współtwórca (z K. Ingardenem) multimedialnego Polskiego Pawilon Expo 2005 Aichi, łączącego nowatorskie połączenie technologii Low-tech z High-tech. Ta prestiżowa realizacja doczekała się licznych nagród na świecie.

Od roku 2005 cyklicznie wystawia swoje prace w Japonii. W ramach projektu Tatsuno Art Project – Flow w 2014 roku zaprezentował instalację BlackOut, do której muzykę stworzył japoński kompozytor Shoichi Yabuta oraz film Tōkaidō, relacjonujący polsko-japońską wyprawę szlakiem Tōkaidō, którą artysta odbył jako pierwszy z Europejczyków. Stanowią one część interdyscyplinarnego projektu Tokaido – droga wschodniego morza, którego pierwsza odsłona miała miejsce w Muzeum Sztuki i Techniki Manggha w Krakowie z okazji 20-lecia muzeum w 2014. W maju 2015 projekt prezentowany był na Międzynarodowym Biennale Mediów WRO, w 2017 w ramach Modern Music Days na Malcie, a w 2019 ponownie w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie w ramach polsko-japońskiej wystawy Tatsuno Art Project.

Autor wystawy Wschód/Zachód/Nieskończoność pokazywanej w kompleksie świątyni buddyjskiej Mii-Dera oraz w chramie shintoistycznym Hirota Jinja w Nishinomiya (2018). Twórca największej indywidualnej wystawy polskiego artysty na zaproszenie strony japońskiej w ramach obchodów 100-lecia nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską i Japonią w prestiżowej Treasures Gallery przy świątyni Zōjōji w centrum Tokio (2019-20). Wystawa ta była niejako podsumowaniem dotychczasowych działań artysty pomiędzy Dalekim Wschodem a Polską podpartymi refleksji z owej podróży podpartymi literaturą Italo Calvino (Niewidzialne miasta) i pismami Rolanda Barthesa. Wystawa Wschód/Zachód/Nieskończoność miała być pokazywana w 2020 roku w Kobe, jednak w związku z pandemią koronawirusa została przeniesiona na przyszły rok. Planowane są wówczas również koncerty – performanse audiowizualne Formacji HiQ w Kobe, Kioto i Tokio.

NAGRODY /wybór/:

– Ibizografia, Hiszpania / 2001

– Nagroda SARP – /oddział w Krakowie/ za najlepszy projekt roku 2005

– I Ogólnopolska Nagroda SARP / 2006

– Nagroda Ministra Infrastruktury I Stopnia / 2006

– Contractworld Award, Hanower / 2007

– I nagroda na rzeźbę interaktywną KPT /2008

– Best Practice Special Award for Interactive Digital Signage in the Open Space Art & Architecture /2011

– I nagroda za rzeźbę multimedialną „Drzewo inwestycji i innowacji” na Forum Ekonomicznym w Krynicy i w ramach promocji Województwa Małopolskiego w Parlamencie Europejskim w Brukseli

– I nagroda za projekt statuetki Małopolskiej Nagrody Gospodarczej wręczanej corocznie od 2011 roku przez Marszałka Województwa Małopolskiego

– I nagroda za cykl rzeźb multimedialnych dla Narodowego Centrum Nauki /2012

– I nagroda za projekt i wykonanie rzeźb-statuetek dla Europejskiego Festiwalu Gier Digital Dragons /2012

– I nagroda za statuetkę multimedialną na konkurs SARP i IAKS Polska /2012

– I nagroda w konkursie na multimedialną przestrzeń komory Aleksandrowice II, Muzeum Żup Krakowskich /2013

– I nagroda na zaprojektowanie multimedialnej ekspozycji dla Kopalni Soli w Wieliczce – Trasa Turystyczna /2013

– I nagroda w konkursie na projekt studia multimedialnego – MultiLab – MPTI dla KPT /2014

– I nagroda z zaproszeniem do realizacji Muzeum Kopernika w Toruniu /2017

– I nagroda za koncepcję multimedialnej infrastruktury wraz z projekcjami i rzeźbami w formie kontraktu na realizację w formule z wolnej ręki na projekt dla Zamku Królewskiego na Wawelu w ramach Multimedialnego Centrum Informacji /2018-19